Het project

Dit project heeft als doel platte en ongebruikte ruimtes (daken, terrassen, balkons en andere) opnieuw naar waarde te schatten door het ontwerpen van ecologische moestuinen (zonder pesticiden, chemische, synthetische meststoffen en zonder GMO’s), niet in de volle grond, met het oog op een te commercialiseren productie voor lokale consumptie (kantines, rusthuizen, restaurants, kleine markten gedragen door burgers, sociale kruideniers etc.) of voor individuele consumptie.

Het idee om op daken te telen is niet nieuw: er bestaan reeds, sinds verscheidende jaren, gelijkaardige projecten in de wereld (Montréal, Quebec, New York, Shangai etc.) maar in Europa staat het nog in zijn kinderschoenen. Voor meer info kan je het volgende artikel lezen: voorbeelden in de wereld.

Het project is een initiatief van de vereniging ‘le début des haricots’ (ik raad u aan dit artikel te lezen om onze positieve acties voor het milieu in Brussel beter te leren kennen) en haalde zijn mosted onder andere bij “Urbainculteurs” in Quebec, vooral wat betreft de methode van het telen in zakken uit geotextiel.

Dit project schrijft zich in in de dynamiek van stedelijke landbouw in Brussel en ziet zichzelf niet als oplossing voor de voedingsproblematiek in de stad. Het project is eigenlijk een  experiment aangezien we de mogelijkheden van voedselproductie op een beperkte oppervlakte willen testen. ‘Soep-dak’ is niet enkel een moestuin op de Koninklijke Bibliotheek maar omvat verschillende projecten, allen vanuit dezelfde gedachte.

Doelstellingen en voordelen

De doelstellingen van ‘soep-dak’ zijn :

  • Valorisatie van vlakke en ongebruikte ruimtes in de stad
  • Productie, niet in volle grand, van groenten in een stedelijke omgeving
  • Sensibilisering voor zelfproductie, voor lokale productie et voor de korte keten (geen verpakkingen, geen vervoer)
  • Bewustwording in verband met gezonde voeding, seizoensproducten en de hernieuwing van het te loor gegane contact met de aarde
  • Ontwikkeling van groene ruimtes waar er geen zijn
  • Bijdrage aan de biodiversiteit in de stad (honinghoudende, wilde en inheemse planten)
  • Maximaal gebruik van beschikbare hulpbronnen ter plaatse (zonne-energie, regenwater, keukenafval etc.)
  • Bewustwording van ieder dat het niet moeilijk is om zijn eigen ‘soep-dak’ te ontwerpen, zelfs op heel kleine schaal
Grenzen
Zoals bij alles, is het belangrijk om ook de moeilijkheden en hindernissen van dit project in acht nemen:
  • Betrouwbaarheid van het dak: als de oppervlakte groot is en je er een grote tuin op wil maken, moet je eerst nagaan of de structuur van het gebouw het gewicht van de aarde wel kan dragen
  • Energie nodig voor de verhuis :  aarde transporteren tot op een dak is zwaar… denk eraan!
  • Veiligheid: als het dak geen reling heeft, moet men denken aan de mogelijkheid dat men eraf kan vallen, er moet dus een veiligheid voorzien worden (denk ook in functie van kinderen)
  • Klimaatomstandigheden: op een dak is de hoeveelheid zon in het algemeen veel hoger en de planten worden omringd met beton, wat kan leiden tot uitdroging van de planten, vooral in de zomer. De planten moeten dus meer begoten worden. Dat is de theorie. Maar aangezien het in België veel en regelmatig regent, doet dit probleem zich zelden voor. Kijk ook na waar er schaduwplaatsen zijn, als er zijn, zodat men aan elke plant zijn juiste plaats kan geven. Het meest voorkomende probleem is het gebrek aan zon en warmte, wat echter zowel het geval is voor teelt in volle grond als voor teelt op een dak…
  • Toegankelijkheid: niet alle daken zijn even gemakkelijk en veilig toegankelijk dus zorg ervoor dat je op voorhand de openingsuren kent als het om een openbare plaats gaat zodat vervelende verrassingen vermeden kunnen worden.
Teelttechnieken
Om de installatie te vergemakkelijken en de kosten alsook het gewicht te beperken, worden de groenten in bakken geplant. Aangezien bakken een hoog rendement combineren met een minimaal onderhoud, zorgen ze voor een aanzienlijke productie op een beperkte oppervlakte.
Om deze keuze beter te begrijpen, kan je dit artikel lezen. Het behandelt de verschillen tussen de verschillende teeltechnieken ‘buiten volle grond’ in de stad en bespreekt de bestaande voorbeelden.